|
| |
Manastir Vraćevšnica |
|
Manastir Vraćevšnica,
sa crkvom sv. Đorđa nalazi se na južnim padinama planine Rudnik,
na putu između Gornjeg Milanovca i Kragujevca. Sa svih strana
je opkoljen šumom, tako da se ne primećuje dok mu se sasvim
ne približite. Podigao ga je 1428/29. godine veliki čelnik
Radič Postupović.
Manastir ima veoma burnu istoriju. Nekoliko puta je zapusteo
i stradao, pa je zatim obnavljan. Godine 1842. sagrađen je
zvonik na zapadnoj strani manastira. Konačno je obnovljen
od strane Kneza Miloša Obrenovića 1860. godine.
Posebnu ulogu Vraćevšnica je imala u toku prvog i drugog ustanka.
Avgusta 1912. godine Karađorđe je ovde sazidao skupštinu svih
narodnih starešina na kojoj su pročitani zaključci Bukureškog
mira. Kasnije knez Miloš održava važnu skupštinu na kojoj
je Kragujevac proglašen za prestonicu oslobođene Srbije.
Vraćevšnica je dugo bila, ne samo važan politički, već i kulturni
centar čitavog kraja. U manastiru je radila jedna od prvih
škola u ovom delu Srbije. Nju je osnovao arhimandrit Milentije
Pavlović. Godine 1826. ovde je bilo 12 đaka i jedan učitelj,
Simeon Zorić, rodom iz Austrije, koga je plaćao arhimandrit.
Arhitektura crkve predstavlja sažet tip
građevina moravske škole. To je jednobrodna građevina, bez
kubeta, sa apsidom, unutra polukružno, a spolja petostranom.
Crkva je spolja obložena kvaderima tesanog kamena i ukrašena
dvostrukim nizom arkada.
Prvobitni živopis iz XV veka nije očuvan.
Preko njega grupa zografa na čelu sa Andrejom Andreovićem
uradila je nov živopis 1737. godine. Isto tako stari ikonostas
nije sačuvan. Postojeći se sastoji iz ikona nastalih u XVIII
veku i prestonih ikona slikanih za vreme Miloša Obrenovića.
Manastirski kompleks upotpunjavaju tri konaka podignuta u
raznim vremenskim periodima. Najstariji je iz vremena zidanja
Vraćevšnice, koji je obovljen 1834. godine. Drugi, najiteresantniji
po arhitekturi, podigao je knez Miloš 1825. On je potnuno
izgoreo 1920. godine ali je 1966. restauriran. Do starog konaka
podignut je 1868. godine konak sa zvonikom ispod koga se nalazi
hodnik sa ulaznim vratima.
U dvorištu manastira sahranjena je baba Višnja, majka kneza
Miloša. Na tom mestu podignut je spomenik 1901. godine.
U manastirskoj riznici čuvaju se značajni predmeti, među kojima
se ističu ikone, delovi nameštaja porodice Obrenović, portet
kneza Miloša, bakropisna ploča sa predstavom manastira iz
XVIII veka, idr. |
