|
Posle zauzimanja takovskog kraja od strane
Turaka, osvajači uvode svoj vojno-feudalni , odnosno spahijsko-timarski
sistem. Od severnih delova bivše srpske Despotovine , koji
su konačno osvojeni 1458/59. godine , Turci su obrazovali
smederevski sandžak u koji je uključeno i područje takovskog
kraja. S obzirom na strateški značaj Ostrvice i Rudnika ,
Turci su nastanili svoje posade u ovim mestima. Rudnik sa
Ostrvicom postaje sedište vojno-feudalne i administrativne
organizacije čitavog ovog područja.
Jedan od pet kadiluka smederevskog sandžaka
bio je ostrvički, odnosno rudnički. "Kadiluk Ostrvica
(turski Suvridže Hisar) ili Rudnik osnovan je odmah posle
pada ove znamenite tvrđave i glavnog rudarskog centra u Šumadiji
pod tursku vlast 1458. godine. Prvi naziv dolazi odatle što
se tim imenom nazivala, ne samo najvažnija tvrđava ovog kraja,
nego i srednjovekovna župa. Drugi naziv dolazi odatle što
je sedište ovog kadiluka bilo redovno u Rudniku, kao glavnom
rudarskom i privrednom centru ostrvičke župe, koja se prvi
put pominje tek 1458. godine , neposredno pred pad ovog kraja
pod tursku vlast."
Zanimljive podatke iz XVII veka ostavio
nam je poznati turski putopisac Evlija Čelebija koji je u
to vreme prokrstario čitavim takovskim krajem. Za Rudnik kaže
da je to kasaba u prostranoj dolini koja je okružena baštama
i vinogradima, sa jednom strašnom provalijom , bez dovoljno
sunca i sa teškom klimom.
Prema opisu Evlije Čelebije , Rudnik je
tada (1664) bio grad sa 800 daskom pokrivenih kuća, sedam
muslimanskih i nemuslimanskih mahala, jedanaest bogomolja,
tri osnovne škole i jednim mračnim hamamom. On dalje navodi
da Jasenica pokreće mnoge mlinove , da je stanovništvo srpska
i došljačka raja, vrlo ugledna i bogata , da svi govore po
turski kao poturi. Većina se bavi trgovinom. U samom gradu
ima 80 dućana. Stanovništvo je bilo zdravo i uvek dobrog apetita
zbog ledene vode koja je brzo skrivala hranu. Evlija Čelebija
primećuje da je tvrđava tada bila već zapuštena , pa su u
njoj čobani zimi držali stoku. |
