|
Gornji Milanovac
je relativno mlado mesto. Smešteno je u dolini reke Despotovice
koja ima pravac severozapad-jugoistok, na južnim padinama
planine Rudnik.
Mesto na kome je grad počeo da se razvija zvalo se Divlje
polje. Polje je pripadalo selu Brusnici koja jeu to vreme
imala 63 kuće i 205 stanovnika. Posle 140 godina od osnivanja
grada, opšina Gornji Milanovac ima 50.036 stanovnika.
Za vreme turske vladavine Brusnica je
bila sedište turskih begova. Nakon prvog srpskog ustanka Brusnica
postaje naselje sa najvećim značajem u rudničkom okrugu. 1913.
godine Turci ponovo dolaze u ove krajeve i Brusnicu uzimaju
za sedište muselima, okružnog turskog načelnika. Posle takovskog
ustanka 1815. godine kada je Srbija bila oslobođena od Turaka,
Brusnica i dalje ostaje sedište nahije.
Brusnica je kao naselje bila stešnjena
i zabačena u maloj dolini između brda gde je prostor već bio
iskorišćen i dalja gradnja i prostorni razvoj naselja nije
bio moguć. Takvi uslovi Brusnici nisu omogućavali nikakvu
perspektivu za dalji razvoj pa se sve češće postavljalo pitanje
njenog izmeštanja na povoljnije mesto. Oslobođenje Srbije
od Turaka takođe je upućivalo da se jedan administrativno-politički
centar kakav je bila Brusnica mora učiniti pristupačnijim
i bližim komunikacijama.
Krajem 1850. godine za okružnog načelnika u Brusnicu dolazi
Mladen Žujović. On odmah uvića sve nepogodnosti Brusnice
kao naselja, a posebno kao administrativno-političkog centra,
i čini sve napore da se naselje što pre izmesti na pogodnije
mesto. Svi su bili saglasni da je Divlje polje najbolja lokacija
za izgradnju nove varoši.
Ukazom kneza Aleksandra Karađorđevića od 1853. godine,
počinje izgradnja novog naselja koje po reci dobija ime Despotovica.Naselje
je nosilo ime Despotovica do 1859. godine kada se Miloš
Obrenović po drugi put vratio na kneževski presto. Tada
je on u spomen svog starijeg brata, Milana Obrenovića,
vojvode rudničkog, posebnim ukazom Despotovici menja ime u
Gornji Milanovac.
Viđeniji građani i stanovnici naselja prihvatili su promenu
imena, a Miloš Obrenovićje za uzvrat započeo izgradnju Crkve
koju je posle njegove smrti završio knez Mihailo Obrenović
1862. godine.
Gornji Milanovac se brzo razvija. Posebno cveta trgovina i
zanatstvo. Sedamdesetih godina XIX veka najviše je bilo opančarskih
radnji, kafana i trgovina. Početkom XX Gornji Milanovac izrasta
u značajan privredni, administrativno-politički i kulturni
centar šireg područja, koje je kao predeona celina poznata
pod imenom Takovski kraj.
Takovski kraj obuhvata područje u okolini Takova, uglavnom
predele između Suvobora, Rudnika i Vujna, prvenstveno zahvata
sliv reke Dičine. Za ovu teritoriju su vezani mnogi istorijski
događaji.
Opštini Gornji Milanovac pripada i deo Kačera i Gornja Gruža.
Kačer je predeo visoke Šumadije. Zahvata severnu i zapadnu
podgorinu planine Rudnik, a svojim istočnim delovima dodiruje
kragujevačku Jasenicu.
Gornja Gruža obuhvata jugoistočni deo opštine, južne obronke
Rudnika, Ješevca i gornji deo sliva reke Gruže, po čemu je
ova teritorija i dobila ime.
|
